Μείωση των επενδυτικών δαπανών κατά περίπου 600 εκατ. ευρώ, συρρίκνωση των πλεονασμάτων της Αυτοδιοίκησης και αύξηση του μισθολογικού κόστους προβλέπει το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027. Έντονη συζήτηση στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ για τα κρατικά πλεονάσματα, τον δημοσιονομικό χώρο και τα χρήματα που δικαιούνται οι Δήμοι από τη φορολογία των πολιτών. Κοινός τόπος η ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης και κλιμάκωσης των διεκδικήσεων ενόψει του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ.
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ
Με ιδιαίτερη
ανησυχία για την οικονομική κατάσταση στην οποία οδηγούνται οι Δήμοι το 2027
πραγματοποιήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας η
συζήτηση για το προσχέδιο του νέου κρατικού προϋπολογισμού.
Τα στοιχεία
που παρουσιάστηκαν από τον πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ, Γιάννη
Μουράτογλου, αποτυπώνουν μια δύσκολη οικονομική πραγματικότητα: οι λειτουργικές
ανάγκες των Δήμων αυξάνονται, οι επενδυτικοί πόροι περιορίζονται και οι
προβλέψεις για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας δεν αφήνουν, σύμφωνα με την
κυβερνητική ενημέρωση που έχει προηγηθεί, περιθώρια για πρόσθετη χρηματοδότηση
της Αυτοδιοίκησης.
Η συζήτηση,
ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην παρουσίαση των αριθμών. Εξελίχθηκε σε μια
ουσιαστική αντιπαράθεση για το κατά πόσο η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης
αφήνει συνειδητά την Τοπική Αυτοδιοίκηση εκτός της αναδιανομής των αυξημένων
φορολογικών εσόδων και των δημοσιονομικών πλεονασμάτων.
Από τα 2,3
δισ. στα 1,7 δισ. ευρώ οι επενδυτικές δαπάνες
Ένα από τα
σημαντικότερα στοιχεία που παρουσιάστηκαν αφορά τη μεγάλη μείωση των
επενδυτικών δαπανών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με
την παρουσίαση του Γιάννη Μουράτογλου, οι σχετικές δαπάνες υποχωρούν από
περίπου 2,3 δισ. ευρώ το 2026 σε 1,7 δισ. ευρώ το 2027.
Πρόκειται
για μείωση της τάξης των 600 εκατ. ευρώ, η οποία δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα
για τη δυνατότητα των Δήμων να συνεχίσουν έργα υποδομών, αναπλάσεων,
συντηρήσεων και παρεμβάσεων στις τοπικές κοινωνίες.
Η μείωση
αυτή συνδέθηκε με την ολοκλήρωση σημαντικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, όπως
το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και με την πορεία ολοκλήρωσης του προγράμματος «Αντώνης
Τρίτσης».
Όπως
επισημάνθηκε, τα προηγούμενα χρόνια οι Δήμοι αντιμετώπιζαν κυρίως έλλειμμα
πόρων για τις καθημερινές λειτουργικές τους ανάγκες, ενώ υπήρχαν διαθέσιμα
χρηματοδοτικά εργαλεία για την εκτέλεση έργων.
Το 2027
διαμορφώνεται ο κίνδυνος να περιοριστούν και οι δύο αυτές πηγές χρηματοδότησης.
«Χρήματα για
έργα έχουμε, για λειτουργικά δεν έχουμε. Το 2027 διαφαίνεται ότι χρήματα ούτε
για έργα θα έχουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γιάννης Μουράτογλου.
Από τα 183
στα 41 εκατ. ευρώ το πλεόνασμα της Αυτοδιοίκησης
Ιδιαίτερη
αναφορά έγινε και στην πρόβλεψη για το δημοσιονομικό ισοζύγιο των ΟΤΑ.
Στον
προϋπολογισμό του 2026 είχε προβλεφθεί πλεόνασμα 183 εκατ. ευρώ για την Τοπική
Αυτοδιοίκηση, ενώ για το 2027 το αντίστοιχο ποσό περιορίζεται στα 41 εκατ.
ευρώ. Η μείωση ανέρχεται σε 142 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου 77,6%. Ο πρόεδρος
της Επιτροπής Οικονομικών σημείωσε ότι τα πλεονάσματα αυτά πρέπει να
εξετάζονται προσεκτικά, καθώς η ύπαρξη ταμειακών διαθεσίμων στους Δήμους δεν
σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχουν ελεύθερα χρήματα προς αξιοποίηση. Σημαντικό
μέρος των διαθεσίμων μπορεί να συνδέεται με ήδη αναληφθείσες υποχρεώσεις,
πληρωμές έργων και χρηματοδοτήσεις προγραμμάτων. Κατά την εκτίμησή του, η
υποχώρηση του προβλεπόμενου πλεονάσματος αποτελεί πρόσθετη ένδειξη περιορισμού
της επενδυτικής δραστηριότητας των ΟΤΑ.
Αυξάνεται η
μισθοδοσία – Περιορίζονται οι δυνατότητες λειτουργίας
Την ίδια
στιγμή, το προσχέδιο προβλέπει αύξηση των δαπανών για παροχές προς
εργαζομένους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η μισθολογική δαπάνη
των ΟΤΑ αυξάνεται από περίπου 3,37 δισ. ευρώ σε 3,53 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά
περίπου 160 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ανελαστική δαπάνη, την οποία οι Δήμοι
είναι υποχρεωμένοι να καλύπτουν.
Το πρόβλημα
είναι ότι η αύξηση του μισθολογικού κόστους δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη
αύξηση των διαθέσιμων λειτουργικών πόρων.
Στο ήδη
αυξημένο κόστος λειτουργίας προστίθενται οι ενεργειακές δαπάνες, οι ανατιμήσεις
αγαθών και υπηρεσιών, το κόστος συντήρησης των δημοτικών υποδομών και οι
αυξημένες ανάγκες κοινωνικής πολιτικής. Έτσι, ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος των
τακτικών εσόδων κατευθύνεται στην κάλυψη υποχρεωτικών δαπανών, περιορίζοντας
την οικονομική δυνατότητα των Δήμων να σχεδιάζουν και να υλοποιούν δικές τους
πολιτικές.
Κωνσταντέλλος:
Δεν προβλέπεται δημοσιονομικός χώρος για την Αυτοδιοίκηση ούτε το 2027 ούτε το
2028
Σημαντική
ήταν η παρέμβαση του Α΄ Αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ, Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, ο οποίος
αποκάλυψε ότι σε συνάντηση με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, περίπου
δύο μήνες νωρίτερα, είχε καταστεί σαφές ότι δεν προβλέπεται πρόσθετος
δημοσιονομικός χώρος για αυξήσεις στη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης τόσο το
2027 όσο και το 2028.
«Αυτό
αποτυπώνεται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού», σημείωσε. Η συγκεκριμένη
επισήμανση προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συζήτηση, καθώς δεν πρόκειται μόνο
για τις προβλέψεις ενός οικονομικού έτους, αλλά για μια προοπτική παρατεταμένης
οικονομικής πίεσης στους Δήμους.
Τα 9,67 δισ.
ευρώ που διεκδικεί η Αυτοδιοίκηση και τα 400 εκατ. από την αύξηση της
φορολογίας
Στο
επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και το διαχρονικό ζήτημα της απόδοσης των
Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), με βάση τα προβλεπόμενα ποσοστά συμμετοχής της
Αυτοδιοίκησης στα κρατικά φορολογικά έσοδα. Ο Γιάννης Μουράτογλου υποστήριξε
ότι, με βάση την εφαρμογή των σχετικών προβλέψεων του νόμου 3852/2010, οι πόροι
που θα έπρεπε να αποδίδονται στην Αυτοδιοίκηση υπολογίζονται σε περίπου 9,67
δισ. ευρώ. Αντί αυτού, όπως ανέφερε, υπάρχει νομοθετημένο ανώτατο όριο
χρηματοδότησης, το οποίο τοποθέτησε στα 4,07 δισ. ευρώ.
Ο ίδιος
πρότεινε, πέρα από τη συνολική διεκδίκηση της εφαρμογής του νόμου, να τεθεί και
ένας άμεσος, συγκεκριμένος και αριθμητικά τεκμηριωμένος στόχος. Σύμφωνα με την
ανάλυσή του, το προσχέδιο προβλέπει αύξηση περίπου 2 δισ. ευρώ στα έσοδα από τη
φορολογία εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων. Εφόσον εφαρμοζόταν το
ποσοστό 20% που επικαλέστηκε για τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στη
συγκεκριμένη φορολογική κατηγορία, η αύξηση αυτή θα αντιστοιχούσε σε πρόσθετους
πόρους 400 εκατ. ευρώ για τους Δήμους.
«Μόνο από
την αύξηση των φορολογικών εσόδων πρέπει να προσθέσουμε 400 εκατομμύρια στα
έσοδά μας», υπογράμμισε.
Η πρόταση
αυτή παρουσιάστηκε ως μια ελάχιστη διεκδίκηση, ανεξάρτητα από τη συνολική
απαίτηση για πλήρη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου χρηματοδότησης.
Αντιπαράθεση
για τα πλεονάσματα και τον δημοσιονομικό χώρο
Έντονη
συζήτηση προκάλεσε το ζήτημα των κρατικών πλεονασμάτων και των δυνατοτήτων
πρόσθετης χρηματοδότησης. Ο Γιάννης Μουράτογλου παρουσίασε τη διάκριση ανάμεσα
στο πρωτογενές και το συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα, επισημαίνοντας ότι δεν
πρόκειται για ταυτόσημα μεγέθη. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, το πρωτογενές
πλεόνασμα του 2026 εκτιμάται περίπου στα 11 δισ. ευρώ, ενώ για το 2027
προβλέπεται να περιοριστεί κοντά στα 9 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, υποστήριξε ότι το
συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα θα είναι σημαντικά μικρότερο το 2027,
περιορίζοντας τις δυνατότητες νέων παροχών.
Διαφορετική
προσέγγιση παρουσίασε ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, ο οποίος
αμφισβήτησε την άποψη ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για την
Αυτοδιοίκηση. Ο κ. Δανιηλίδης αναφέρθηκε στις διαδοχικές κυβερνητικές
ανακοινώσεις πρόσθετων οικονομικών μέτρων μέσα στο 2026, υποστηρίζοντας ότι
κάθε φορά που η κυβέρνηση δήλωνε πως είχαν εξαντληθεί τα δημοσιονομικά περιθώρια,
στη συνέχεια εμφανίζονταν νέες δυνατότητες χρηματοδότησης. Επικαλέστηκε επίσης
στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, τα οποία, σύμφωνα με τη δική του
ερμηνεία, καταδεικνύουν σημαντική υπέρβαση των αρχικών προβλέψεων στα
φορολογικά έσοδα.
Το βασικό
ερώτημα που έθεσε ήταν γιατί, παρά την αύξηση των κρατικών εσόδων, η
Αυτοδιοίκηση εξακολουθεί να μην εξασφαλίζει την πρόσθετη χρηματοδότηση που
διεκδικεί. «Από όλο αυτόν τον δημοσιονομικό χώρο δεν υπάρχει ούτε ένα ευρώ για
αυτή την Αυτοδιοίκηση», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, ζήτησε να
αξιοποιηθούν επιστημονικοί συνεργάτες της ΚΕΔΕ, ώστε να υπάρξει πληρέστερη
τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση των διεκδικήσεων πριν από την οριστικοποίηση
των θέσεων για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Δανιηλίδης:
Οι Δήμοι οδηγούνται στο σημείο οι ΚΑΠ να μην καλύπτουν ούτε τη μισθοδοσία
Ιδιαίτερα
αιχμηρός ήταν ο Σίμος Δανιηλίδης για τις συνέπειες της οικονομικής πολιτικής
στην αυτοτέλεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Προειδοποίησε ότι οι Δήμοι
οδηγούνται σε μια κατάσταση όπου οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι ενδέχεται να μην
επαρκούν ούτε για την κάλυψη της μισθοδοσίας. Υποστήριξε ότι η έλλειψη επαρκών
ίδιων πόρων στερεί από τους Δήμους τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ακόμη και
μικρές παρεμβάσεις χωρίς να αναζητούν κάθε φορά εξωτερική χρηματοδότηση.
Αναφέρθηκε στις ανάγκες των ηλικιωμένων, των βρεφών, των ατόμων με αναπηρία και
συνολικά των τοπικών κοινωνιών, επισημαίνοντας ότι η οικονομική διεκδίκηση δεν
αφορά τους δημάρχους, αλλά τους πολίτες.
«Τα λεφτά
δεν τα ζητάνε οι δήμαρχοι για πάρτη τους. Τα λεφτά λείπουν από την κοινωνία»,
τόνισε.
Συνέδεσε
μάλιστα την οικονομική ασφυξία με τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των
Δήμων, υποστηρίζοντας ότι η διαρκής εξάρτηση από την κεντρική διοίκηση
υπονομεύει τον ίδιο τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Μπίρμπας:
Καμία υποχώρηση κάτω από τα 5,4 δισ. ευρώ – Πρόταση συμμετοχής στις
κινητοποιήσεις
Στην
παρέμβασή του, ο κ. Μπίρμπας υποστήριξε ότι η ΚΕΔΕ δεν μπορεί να αποδεχθεί
χρηματοδότηση χαμηλότερη από το πραγματικό λειτουργικό κόστος των Δήμων, το
οποίο προσδιόρισε στα 5,4 δισ. ευρώ. Στο ποσό αυτό, όπως σημείωσε, πρέπει να
προστεθεί και η προβλεπόμενη αύξηση της μισθοδοσίας για το 2027. Παράλληλα,
υποστήριξε ότι η Αυτοδιοίκηση πρέπει να αναδείξει τις ευρύτερες κυβερνητικές
επιλογές κατανομής των δημόσιων πόρων.
Άσκησε
κριτική στην πρόωρη αποπληρωμή χαμηλότοκων κρατικών δανείων, καθώς και στην
αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών, υποστηρίζοντας ότι οι επιλογές αυτές
περιορίζουν τους πόρους που θα μπορούσαν να διατεθούν στην κοινωνική πολιτική
και στην περιφερειακή ανάπτυξη μέσω της Αυτοδιοίκησης.
Πρότεινε
επίσης τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ στις κινητοποιήσεις που, όπως ανέφερε,
προγραμματίζονται για τις 25 Νοεμβρίου ενόψει της συζήτησης του κρατικού
προϋπολογισμού.
Ζήτησε,
τέλος, να πραγματοποιηθούν συναντήσεις με τα πολιτικά κόμματα πριν από το
ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ, προκειμένου να τοποθετηθούν συγκεκριμένα επί των
οικονομικών αιτημάτων των Δήμων.
Κωνσταντέλλος:
Να διεκδικήσουμε συγκεκριμένο μερίδιο από τους διαθέσιμους πόρους
Ο Α΄
Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, επιχείρησε να μεταφέρει τη
συζήτηση από το ύψος των συνολικών πλεονασμάτων στο ζήτημα των πραγματικά
διαθέσιμων πόρων. Όπως επισήμανε, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα
χρήματα συγκεντρώνει το κράτος, αλλά ποιο μέρος αυτών μπορεί να διατεθεί, με
βάση τους δημοσιονομικούς κανόνες και τις δεσμεύσεις της χώρας, για πρόσθετες
κοινωνικές και αναπτυξιακές δαπάνες. Κατά την προσέγγισή του, η ΚΕΔΕ πρέπει να
διεκδικήσει συγκεκριμένο ποσοστό από τους πόρους που τελικά κατευθύνονται στην
κοινωνία και στην οικονομία. Με τον τρόπο αυτό, υποστήριξε, οι διεκδικήσεις της
Αυτοδιοίκησης μπορούν να αποκτήσουν πιο συγκεκριμένη βάση στις διαπραγματεύσεις
με την κυβέρνηση.
Κυρίζογλου:
Έτοιμη η επικοινωνιακή καμπάνια – Συναντήσεις με τα κόμματα και κινητοποιήσεις
Ο πρόεδρος
της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, επιβεβαίωσε ότι υπάρχει συμφωνία στο βασικό
διεκδικητικό πλαίσιο. Όπως ανέφερε, έχει ήδη ετοιμαστεί τηλεοπτικό σποτ, το
οποίο πρόκειται να αρχίσει να προβάλλεται ενόψει του ετήσιου συνεδρίου της
ΚΕΔΕ. Διευκρίνισε μάλιστα ότι το περιεχόμενό του θα είναι αιχμηρό και
διεκδικητικό.
Παράλληλα,
αναφέρθηκε στην κοινή παρουσία της ΚΕΔΕ προς τα πολιτικά κόμματα και στη
δυνατότητα δημόσιων κινητοποιήσεων, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο. Η συζήτηση
ανέδειξε, επομένως, μια σημαντική σύγκλιση ως προς την ανάγκη ενίσχυσης της
χρηματοδότησης των Δήμων, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις για την οικονομική
πολιτική και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Το μεγάλο
ερώτημα για το 2027: Πώς θα λειτουργήσουν οι Δήμοι και ποια έργα θα γίνουν;
Από τη
συζήτηση στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ προκύπτουν τρία βασικά οικονομικά
προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η Αυτοδιοίκηση το 2027.
Πρώτον, η
αύξηση των ανελαστικών λειτουργικών δαπανών, κυρίως της μισθοδοσίας και της
ενέργειας, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των τακτικών πόρων.
Δεύτερον, η
σημαντική υποχώρηση των επενδυτικών δαπανών, σε μια περίοδο κατά την οποία
ολοκληρώνονται μεγάλα χρηματοδοτικά προγράμματα και παραμένει ασαφές ποια
εργαλεία θα καλύψουν το κενό.
Τρίτον, η
διατήρηση της απόστασης ανάμεσα στους πόρους που διεκδικεί η Αυτοδιοίκηση βάσει
του θεσμικού πλαισίου και στα ποσά που τελικά προβλέπεται να της αποδοθούν.
Το ζήτημα
αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι Δήμοι καλούνται να καταρτίσουν τους
δικούς τους προϋπολογισμούς για το 2027, γνωρίζοντας ότι θα πρέπει να καλύψουν
αυξημένες υποχρεώσεις με περιορισμένες δυνατότητες πρόσθετης χρηματοδότησης. Η
οικονομική αυτή πίεση δημιουργεί τον κίνδυνο να μετακυλιστεί μέρος του
αυξημένου κόστους στους δημότες, μέσω δημοτικών τελών και χρεώσεων, ή να
περιοριστούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες και οι επενδύσεις.
Το
κρίσιμο ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα λάβουν οι Δήμοι από
τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και ποιος τελικά θα πληρώσει το κόστος της
υποχρηματοδότησής τους.
ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ FACEBOOK
Το ετήσιο
συνέδριο της ΚΕΔΕ καλείται πλέον να μετατρέψει τις διαπιστώσεις αυτές σε
συγκεκριμένο πρόγραμμα οικονομικών διεκδικήσεων, πολιτικών παρεμβάσεων και,
ενδεχομένως, κινητοποιήσεων.
Γιατί, όπως
αναδείχθηκε και από τις διαφορετικές τοποθετήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο, η
συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 δεν αφορά απλώς τους
οικονομικούς δείκτες των Δήμων.
Αφορά τη
δυνατότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να εξακολουθήσει να λειτουργεί ως
αυτοτελής θεσμός, να παρέχει ποιοτικές υπηρεσίες και να υλοποιεί έργα που
βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Δείτε το video στις 2 ώρες και 53 λεπτά








.jpg)




0 Σχόλια