Η «woke ατζέντα» διχάζει την Ελλάδα: Κοινωνική αφύπνιση ή ιδεολογικό «σκιάχτρο»; (video)

 Ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιωματισμός και το ντιμπέιτ για τη γυναικοκτονία στο μικροσκόπιο της πολιτικής αντιπαράθεσης με αφορμή τη συζήτηση Σουρμελίδη - Δημαδάμα στο Real Politics.

Σε πεδίο έντονης ιδεολογικής και πολιτικής αντιπαράθεσης έχει μετατραπεί η συζήτηση γύρω από τη λεγόμενη «woke ατζέντα» και τον δικαιωματισμό στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας ένα βαθύ χάσμα ανάμεσα στην προστασία των ατομικών ελευθεριών και την προάσπιση των παραδοσιακών κοινωνικών δομών.

Το ζήτημα, το οποίο επανήλθε στο προσκήνιο με αφορμή τη σχετική δημόσια συζήτηση του δημοσιογράφου Σπύρου Σουρμελίδη με την πανεπιστημιακό Ζέφη Δημαδάμα στην εκπομπή Real Politics, θέτει κρίσιμα ερωτήματα για το πού τελειώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και πού αρχίζει η πολιτική σκοπιμότητα.

Woke ατζέντα: Κοινωνική αφύπνιση ή εισαγόμενη ιδεολογία;

Η μεταφορά του όρου "woke" (αφύπνιση) από το αμερικανικό πλαίσιο στην ελληνική πραγματικότητα δεν έγινε χωρίς κραδασμούς.

• Η συντηρητική οπτική: Κόμματα και παρατάξεις της δεξιάς κάνουν λόγο για μια «τεχνητή ατζέντα» που απειλεί τη συνοχή της πυρηνικής οικογένειας, τα εθνικά χαρακτηριστικά και την κοινή λογική.
• Η προοδευτική οπτική: Δυνάμεις του προοδευτικού χώρου υπογραμμίζουν ότι ο όρος χρησιμοποιείται ως ιδεολογικό «σκιάχτρο» από συντηρητικούς κύκλους με στόχο την ποινικοποίηση της ορατότητας των μειονοτήτων.

Η διάκριση μεταξύ Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και «Δικαιωματισμού»

Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της συζήτησης αφορά την ταύτιση της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με τον όρο «δικαιωματισμός».

• Τα ανθρώπινα δικαιώματα συνιστούν το οικουμενικό και νομικά κατοχυρωμένο θεμέλιο κάθε δημοκρατικής κοινωνίας (ισονομία, ελευθερία λόγου, προστασία από διακρίσεις).
• Ο δικαιωματισμός επιστρατεύεται από τους επικριτές ως ένας αρνητικά φορτισμένος όρος. Περιγράφει την επιθετική προβολή των δικαιωμάτων συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων (ταυτότητες φύλου, μειονότητες), η οποία συχνά συνοδεύεται από την αποδόμηση των υποχρεώσεων του ατόμου προς το κοινωνικό σύνολο.

Κίνδυνος μονοθεματικής συρρίκνωσης των δικαιωμάτων

Αναλυτές και ακαδημαϊκοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη μονοπώληση του δημόσιου διαλόγου. Η συζήτηση για τα δικαιώματα τείνει να εξαντλείται σχεδόν αποκλειστικά στα θέματα του σεξουαλικού προσανατολισμού και του προσδιορισμού των φύλων.

Αυτή η τάση αφήνει στο σκοτάδι εξίσου φλέγοντα, καθολικά αιτήματα της κοινωνίας, όπως είναι τα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα: η πρόσβαση σε ποιοτική δημόσια υγεία, η εργασιακή ασφάλεια, η στεγαστική κρίση, καθώς και η ουσιαστική στήριξη των ΑμεΑ και της τρίτης ηλικίας.

Το νομικό και κοινωνικό ντιμπέιτ για τη «Γυναικοκτονία»

Η συζήτηση για τη θεσμοθέτηση του όρου «γυναικοκτονία» αποτελεί ακόμα ένα πεδίο έντονης πολιτικής τριβής στην Ελλάδα:

• Οι υποστηρικτές ζητούν την αυτοτελή εισαγωγή του όρου στον Ποινικό Κώδικα. Επιχειρηματολογούν ότι έτσι αναδεικνύεται το έμφυλο κίνητρο των εγκλημάτων —ότι μια γυναίκα δολοφονείται εξαιτίας του φύλου της— γεγονός που βοηθά στην ορατότητα και την πρόληψη της πατριαρχικής βίας.
• Οι επικριτές αντιτείνουν ότι η ανθρώπινη ζωή προστατεύεται ήδη απόλυτα, καθώς η ανθρωποκτονία επισύρει την ανώτατη ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Υποστηρίζουν ότι η εισαγωγή του όρου θα είχε καθαρά συμβολικό χαρακτήρα, ενώ νομικά θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνες διακρίσεις στην αξία της ανθρώπινης ζωής με βάση το φύλο.

 ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ FACEBOOK

ΣΦΥΓΜΟΣ

Το βέβαιο είναι ότι η συζήτηση αυτή δεν αποτελεί μια απλή παρεξήγηση, αλλά μια βαθιά υπαρξιακή αναζήτηση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας για τα όρια τηςελευθερίας, της παράδοσης και της συμπερίληψης στην αυγή της νέας εποχής.